Tusz do tatuażu: skład, etykieta, REACH

Tusz do tatuażu sprzedawany i używany w Unii Europejskiej musi od 4 stycznia 2022 roku spełniać wymagania rozporządzenia Komisji (UE) 2020/2081: nie może zawierać określonych substancji powyżej bardzo niskich stężeń granicznych i musi mieć etykietę z obowiązkowymi informacjami. Jako klient możesz te informacje zobaczyć przed zabiegiem. Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie mówią przepisy i jak to sprawdzić w praktyce.

Zastrzeżenie: tekst ma charakter ogólnej informacji, nie jest poradą prawną ani medyczną. Wiążący jest tekst rozporządzenia, do którego linkujemy w źródłach.

Czym w ogóle jest tusz do tatuażu

Główny Inspektorat Sanitarny wyjaśnia, że mieszaniny do tatuażu i makijażu permanentnego składają się nie tylko z barwników, ale też ze składników pomocniczych: rozpuszczalników, regulatorów pH, substancji konserwujących i innych (GIS). W zależności od zabiegu tusz trafia do skóry właściwej, błon śluzowych, a nawet do gałki ocznej.

Przepisy unijne definiują tatuowanie szeroko: chodzi o wprowadzenie mieszaniny do skóry, błony śluzowej lub gałki ocznej dowolną metodą, w tym w zabiegach nazywanych makijażem permanentnym, tatuażem kosmetycznym, mikrobladingiem czy mikropigmentacją (rozporządzenie 2020/2081, EUR-Lex). Te same zasady obejmują więc tatuaż artystyczny i kosmetyczny.

Co zmieniło się 4 stycznia 2022

Rozporządzenie dopisało do załącznika XVII rozporządzenia REACH nową pozycję 75. Od tego dnia w mieszaninach do tatuowania nie wolno wprowadzać do obrotu ani używać substancji, które:

są sklasyfikowane jako rakotwórcze, mutagenne lub działające szkodliwie na rozrodczość;
działają uczulająco, żrąco lub drażniąco na skórę albo uszkadzają oczy;
są zakazane w produktach kosmetycznych (załącznik II rozporządzenia kosmetycznego) albo mają w nich ograniczenia (załącznik IV);
znalazły się na osobnej liście w dodatku 13 – są tam m.in. rtęć, nikiel, antymon i arsen

– jeśli występują w stężeniu równym lub wyższym od limitu ustalonego dla danej grupy. Limity są bardzo niskie i różnią się w zależności od rodzaju substancji.

GIS zaznacza, że celem tych ograniczeń nie jest zakazanie tatuowania, tylko zapewnienie bezpieczeństwa osobom tatuowanym i pracownikom branży (GIS, 2024).

Dlaczego taki zakres

W uzasadnieniu rozporządzenia przytoczono stanowisko Komitetu ds. Oceny Ryzyka (RAC) przy Europejskiej Agencji Chemikaliów: dla większości analizowanych barwników nie dało się wykluczyć ryzyka raka i innych zagrożeń, przede wszystkim z powodu braku wystarczających danych. Przepisy są więc odpowiedzią na niepewność. Szerzej o stanie badań piszemy w tekście czy tatuaże są szkodliwe.

Pigment Blue 15:3 i Green 7: osobny termin

Dwa pigmenty ftalocyjaninowe, niebieski Pigment Blue 15:3 i zielony Pigment Green 7, dostały dłuższy okres przejściowy – do 4 stycznia 2023 roku. Z uzasadnienia rozporządzenia wynika, dlaczego:

w konsultacjach publicznych wskazywano, że dla tych odcieni brakuje bezpieczniejszych i technicznie wykonalnych zamienników;
Komitet ds. Analiz Społeczno-Ekonomicznych (SEAC) rekomendował odstępstwo na 36 miesięcy;
Komisja uznała, że wystarczy 24 miesiące na znalezienie bezpieczniejszych zamienników i wycofanie z rynku mieszanin z tymi pigmentami.

W uzasadnieniu odnotowano też, że Pigment Green 7 został w dużej mierze zastąpiony bromowanym Pigment Green 36, choć RAC stwierdził, że Pigment Green 36 nie jest rozwiązaniem mniej niebezpiecznym.

Co to znaczy dziś: nie jest tak, że „niebieskie i zielone tusze są zakazane”. Ograniczenie dotyczy konkretnych substancji, a nie kolorów. Tusz w danym odcieniu może być zgodny z przepisami, jeśli jego skład spełnia wymagania.

Co musi być na etykiecie tuszu

Punkt 7 nowej pozycji REACH wymienia informacje, które dostawca musi umieścić na mieszaninie do tatuowania:

Element etykiety	Co oznacza w praktyce
Zwrot „Mieszanina do stosowania w tatuażach lub makijażu permanentnym”	Bez tego zwrotu tuszu nie wolno używać do tatuowania (pkt 8)
Numer referencyjny partii	Pozwala jednoznacznie zidentyfikować konkretną partię
Wykaz składników	W porządku malejącym według wagi lub objętości, z nazwami według ustalonej nomenklatury (albo nazwą IUPAC, numerem CAS lub WE)
Dopisek „regulator pH”	Przy substancjach pełniących tę funkcję
„Zawiera nikiel. Może powodować reakcje alergiczne.”	Gdy nikiel jest obecny poniżej limitu
„Zawiera chrom (VI). Może powodować reakcje alergiczne.”	Gdy chrom (VI) jest obecny poniżej limitu
Instrukcje bezpieczeństwa	O ile nie wynikają już z innych przepisów

Informacje mają być wyraźnie widoczne, czytelne i nieusuwalne, w językach urzędowych państwa, w którym tusz jest w obrocie – w Polsce po polsku, jak przypomina GIS. Na małych opakowaniach część informacji może trafić do instrukcji użytkowania, ale obowiązkowy zwrot musi być na opakowaniu.

Twoje prawo: informacja przed zabiegiem

Rozporządzenie nakłada też obowiązek na osobę, która tatuuje: przed użyciem mieszaniny przekazuje osobie poddawanej zabiegowi informacje z opakowania lub z instrukcji użytkowania. Nie musisz więc czuć się niezręcznie, prosząc o pokazanie etykiety.

GIS ostrzega jednocześnie, że na rynku są produkty z informacją producenta w rodzaju „Nie jest to tusz do tatuażu”, „Nie jest przeznaczony do użytku ludzkiego”, „Tylko do celów treningowych”, „Do tatuowania mebli” czy „Do tatuowania zwierząt”. Taka informacja bywa zaklejona inną, mylącą treścią. Przypadki stosowania tuszów niezgodnych z wymaganiami zgłasza się do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (GIS, 2024).

O co zapytać tatuatora

Czy mogę zobaczyć etykiety tuszy, które zostaną użyte?
Czy na opakowaniu jest zwrot o przeznaczeniu do tatuażu lub makijażu permanentnego?
Czy tusz zawiera nikiel lub chrom (VI)? Jest to ważne zwłaszcza przy znanej alergii na metale.
Skąd pochodzi tusz i czy ma polską etykietę?

Dobre studio odpowie na te pytania bez problemu. Warto też pamiętać, że od 2022 roku etykieta jest obowiązkowa, więc brak informacji to sygnał ostrzegawczy.

Tusze z internetu i domowe tatuowanie

Zakup tuszu w sieci nie zwalnia z przepisów, a ostrzeżenia GIS o produktach „do celów treningowych” czy „do tatuowania zwierząt” dotyczą właśnie takich ofert. Domowe tatuowanie to jednak nie tylko kwestia tuszu. Każda osoba spoza ochrony zdrowia, która wykonuje czynności naruszające ciągłość tkanek – także tatuowanie – ma ustawowy obowiązek wdrożenia i stosowania procedur ochrony przed zakażeniami, w tym zasad sterylizacji sprzętu i dezynfekcji skóry (art. 16 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, Dz.U. 2025 poz. 1675). Przy tatuowaniu w domu trudno jednak sprawdzić, czy ktokolwiek je stosuje.

A poza Unią Europejską?

Rozporządzenie 2020/2081 jest aktem prawa Unii Europejskiej. W innych krajach zasady są inne. Na przykład w Stanach Zjednoczonych tusze i pigmenty do tatuażu podlegają nadzorowi FDA jako kosmetyki, a samo tatuowanie nadzorują władze stanowe i lokalne (FDA). Planując tatuaż za granicą, zapytaj o pochodzenie tuszu tak samo jak w Polsce.

Pytania i odpowiedzi

Czy istnieje „tusz do tatuażu z certyfikatem”?

Rozporządzenie nie posługuje się pojęciem certyfikatu. Kluczowe są skład zgodny z limitami i etykieta z obowiązkowym zwrotem, numerem partii i wykazem składników. O dokumenty producenta możesz zapytać studio, ale podstawą jest etykieta.

Czy niebieskie i zielone tusze są zakazane?

Nie. Od 4 stycznia 2023 roku ograniczenie objęło dwa konkretne pigmenty, Pigment Blue 15:3 i Pigment Green 7. Tusze w tych kolorach mogą być zgodne z przepisami, jeśli zawierają inne, dopuszczone składniki.

Co musi być na etykiecie tuszu?

Zwrot o przeznaczeniu do tatuażu lub makijażu permanentnego, numer partii, wykaz składników, w razie potrzeby informacja o regulatorze pH i ostrzeżenia o niklu lub chromie (VI), a także instrukcje bezpieczeństwa. W Polsce – po polsku.

Gdzie zgłosić tusz bez wymaganego oznaczenia?

Do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, czyli do właściwej powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej.

Źródła

Stan na: 22 października 2026 r.